Wyniki ankiety dotyczącej Odry

Spółka tmu Tourismus Marketing Uckermark GmbH przeprowadziła we współpracy z Parkiem Narodowym Unteres Odertal w dniach od 22 maja do 18 czerwca 2023 r. ankietę internetową wśród podmiotów turystycznych w regionie parku narodowego. Celem badania było uzyskanie aktualnego obrazu nastrojów w branży oraz ocena krótko- i długoterminowych skutków masowego wymierania ryb w Odrze latem 2022 roku.
Ankieta była skierowana do przedsiębiorstw turystycznych zlokalizowanych w regionie parku narodowego, które zostały bezpośrednio dotknięte masowym wymieraniem ryb. Do około 100 członków Tourismusvereins Angermünde e.V. oraz przedsiębiorstw partnerskich parku narodowego wysłano wiadomości e-mail, przy czym mogło dojść do podwójnych wysyłek. Ponadto o ankiecie poinformowano za pośrednictwem mediów społecznościowych i prasy.
W ankiecie wzięło udział 14 podmiotów. Ze względu na niską frekwencję wyniki nie są reprezentatywne. Przyczynami nieuczestniczenia w ankiecie mogły być: okres przeprowadzania ankiety przypadający na sezon letni lub dotkliwy brak personelu w branży. Być może przedsiębiorstwa, które nie wzięły udziału w ankiecie, nie odczuły skutków kryzysu lub nie oczekują, że ankieta przyczyni się do poprawy sytuacji.
„Po kryzysie związanym z koronawirusem i afrykańskim pomorem świń (ASP) katastrofa na Odrze w ubiegłym roku była trzecim z rzędu przełomowym wydarzeniem dla dostawców usług turystycznych w Unterem Odertal. Jak jednoznacznie pokazuje ankieta, skala dotknięcia tym problemem jest bardzo duża. Park Narodowy Łęgów Odry jest jedynym tego rodzaju parkiem w całych Niemczech. Odra stanowi serce regionu, które należy chronić. Tylko wtedy, gdy serce bije, a rzeka jest w równowadze, może funkcjonować również turystyka” – powiedział Volker Otto Tubandt, kierownik zespołu ds. turystyki w zarządzie parku narodowego.
Większość ankietowanych odczuła (silnie) skutki katastrofy na Odrze w ubiegłym roku, a dla niektórych miało to nawet konsekwencje zagrażające ich egzystencji. Powtórzenie się katastrofy może oznaczać, zwłaszcza dla tych już mocno osłabionych przedsiębiorstw, konieczność zaprzestania działalności lub poszukiwania innego miejsca pracy. Sytuację pogarsza ponadto zbieżność kilku kryzysów, takich jak ogólna tendencja wzrostowa cen i niedobór siły roboczej, co zwiększa ryzyko zaprzestania działalności. Może to prowadzić do reakcji łańcuchowej. „W wyniku zaprzestania działalności, na przykład przez wynajmujących apartamenty wakacyjne lub wypożyczalnie łodzi, lokalna gastronomia i handel detaliczny tracą przychody z powodu braku turystów” – wyjaśnia Anet Hoppe, dyrektor zarządzająca tmu GmbH. W dłuższej perspektywie ucierpi na tym różnorodność oferty turystycznej w regionie. A przecież już dziś potrzebna jest szersza i lepsza oferta gastronomiczna oraz wysokiej jakości, kreatywne i innowacyjne oferty turystyczne w regionie, aby dotrzymać kroku konkurencji turystycznej i pozostać atrakcyjnym dla turystów.
Region zyskał wprawdzie na rozpoznawalności dzięki zainteresowaniu mediów, ale poniósł duże straty wizerunkowe w kontekście turystycznym. Liczba noclegów i wycieczek spadła, m.in. z powodu odwołanych rezerwacji. Turyści są (częściowo nadal) zaniepokojeni. Trzymają się z daleka również z powodu braku wiedzy na temat alternatywnych ofert turystycznych w regionie Odry. W związku z tym u większości ankietowanych rezerwacje na ten sezon przebiegają dość powoli. Nie da się jeszcze przewidzieć potencjalnych długoterminowych skutków ekologicznych tej katastrofy dla i tak już nadszarpniętego wizerunku oferty turystyki przyrodniczej. Powtarzające się przypadki masowego wymierania ryb jeszcze bardziej zaszkodziłyby wizerunkowi regionu. Po kryzysach i katastrofach ostatnich lat oraz w perspektywie przyszłości region nad Odrą stracił na atrakcyjności zarówno jako miejsce wypoczynku, jak i pracy.
Niepokojące jest to, że część ankietowanych straciła już nadzieję na pozytywne zmiany ze strony polityków. Odzyskanie tego zaufania jest z pewnością największym wyzwaniem. Niemniej jednak politycy muszą podjąć działania: dostawcy usług potrzebują nieskomplikowanego wsparcia finansowego. Ponadto respondenci oczekują negocjacji i jasnych porozumień z rządem polskim w celu zapewnienia dobrego stanu ekologicznego Odry jako podstawy życia i gospodarki w regionie parku narodowego.
Pełny raport z wynikami można znaleźć na stronie internetowej pod adresem www.tourismus-uckermark.de/oderbefragung.